Δευτερεύουσες

ΔΙΚΑΙΟΛΟΓΗΣΗ ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ ΜΕ ΟΡΙΣΤΙΚΗ

Μάθ. 21 quod illic aurum pensatum est (γιατί εκεί ζυγίστηκε το χρυσάφι). Είναι δευτερεύουσα επιρρηματική Αιτιολογική πρόταση που εισάγεται με τον αιτιολογικό σύνδεσμο quod. Εκφέρεται με Οριστική, γιατί δηλώνει αντικειμενική αιτιολογία. Έχει χρόνο Παρακείμενο (pensatum est), γιατί αναφέρεται στο παρελθόν. Έχει θέση επιρρηματικού προσδιορισμού της αιτίας στο dicitur.

ΔΙΚΑΙΟΛΟΓΗΣΗ ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ ΜΕ ΥΠΟΤΑΚΤΙΚΗ

Μάθ. 34 cum se ipsum captum venisse eos existimasset..(επειδή νόμιζε ότι αυτοί είχαν έρθει για να συλλάβουν τον ίδιο..)Είναι δευτερεύουσα επιρρηματική Αιτιολογική πρόταση που εισάγεται με τον αιτιολογικό σύνδεσμο cum, γιατί η αιτιολογία είναι αποτέλεσμα εσωτερικής λογικής διεργασίας του υποκειμένου. Εκφέρεται με Υποτακτική, γιατί δηλώνει υποκειμενική αιτιολογία. Έχει χρόνο Υπερσυντέλικο (existimasset), γιατί εξαρτάται από τον ιστορικό χρόνο (conlocavit) και δηλώνει το προτερόχρονο στο παρελθόν. Έχει θέση επιρρηματικού προσδιορισμού της αιτίας στο ρήμα conlocavit.

ΔΙΚΑΙΟΛΟΓΗΣΗ ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΗΣ ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ

Μάθ. 24 indignatus, quod Nasica tam aperte.. mentiebatur (επειδή αγανάκτησε, γιατί ο Νασικάς έλεγε ψέμματα τόσο φανερά..)Είναι δευτερεύουσα Ουσιαστική Αιτιολογική πρόταση που εισάγεται με τον αιτιολογικό σύνδεσμο quod. Εκφέρεται με Οριστική, γιατί δηλώνει αντικειμενική αιτιολογία. Έχει χρόνο Παρατατικό (mentiebatur), γιατί αναφέρεται στο παρελθόν και έχει θέση αντικειμένου στη μετοχή (indignatus), που ανήκει σε ρήμα ψυχικού πάθους.

ΔΙΚΑΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΕΛΙΚΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ ΠΟΥ ΕΙΣΑΓΕΤΑΙ ΜΕ ΤΟ ΣΥΝΔΕΣΜΟ ut

Μάθ. 31 ut singularis proelii eventu cernatur..(για να κριθεί από την έκβαση της μονομαχίας.. Είναι δευτερεύουσα επιρρηματική Τελική πρόταση που εισάγεται με τον τελικό σύνδεσμο ut, γιατί είναι καταφατική. Εκφέρεται με Υποτακτική, γιατί δηλώνει επιδιωκόμενο σκοπό. Έχει χρόνο Ενεστώτα (cernatur), γιατί εξαρτάται από τον αρκτικό χρόνο (congrediamur-Ενεστώτας) και δηλώνει το σύγχρονο στο παρόν. Έχουμε ιδιόμορφη ακολουθία χρόνων. Ο σκοπός είναι ιδωμένος τη στιγμή που εμφανίζεται στο μυαλό του ομιλητή κι όχι τη στιγμή της πιθανής πραγματοποίησης του (συγχρονισμός κύριας-δευτερεύουσας). Έχει θέση επιρρηματικού προσδιορισμού του σκοπού στο ρήμα congrediamur.

Μάθ. 36 ut eo uteretur…(για να το χρησιμοποιεί..). Σύγχρονο στο παρελθόν. Ιδιόμορφη ακολουθία χρόνων. Επιρρηματικός προσδιορισμός του σκοπού στο attulissent.

ΔΙΚΑΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΕΛΙΚΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ ΠΟΥ ΕΙΣΑΓΕΤΑΙ ΜΕ ΤΟ ΣΥΝΔΕΣΜΟ quo

Μάθ.36 quo facilius divitias contemnere posset (για να μπορεί ευκολότερα να περιφρονεί τα πλούτη)Είναι δευτερεύουσα επιρρηματική Τελική πρόταση που εισάγεται με τον τελικό σύνδεσμο quo, γιατί στην πρόταση υπάρχει ο συγκριτικός βαθμός facilius. Εκφέρεται με Υποτακτική, γιατί δηλώνει επιδιωκόμενο σκοπό. Έχει χρόνο Παρατατικό (posset), γιατί εξαρτάται από τον ιστορικό χρόνο (utebatur-Παρατατικός) και δηλώνει το σύγχρονο στο παρελθόν. Έχουμε ιδιόμορφη ακολουθία χρόνων. Ο σκοπός είναι ιδωμένος τη στιγμή που εμφανίζεται στο μυαλό του ομιλητή κι όχι τη στιγμή της πιθανής πραγματοποίησης του (συγχρονισμός κύριας-δευτερεύουσας). Έχει θέση επιρρηματικού προσδιορισμού του σκοπού στο ρήμα utebatur.

ΔΙΚΑΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΕΛΙΚΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ ΠΟΥ ΕΙΣΑΓΕΤΑΙ ΜΕ ΤΟ ΣΥΝΔΕΣΜΟ ne

Μάθ.36 ne dicam ineptae (για να μην πω ανόητης)Είναι δευτερεύουσα επιρρηματική Τελική πρόταση που εισάγεται με τον τελικό σύνδεσμο ne, γιατί είναι αρνητική. Εκφέρεται με Υποτακτική, γιατί δηλώνει επιδιωκόμενο σκοπό. Έχει χρόνο Ενεστώτα (dicam), γιατί εξαρτάται από τον αρκτικό χρόνο (narrate-Ενεστώτας) και δηλώνει το σύγχρονο στο παρόν. Έχουμε ιδιόμορφη ακολουθία χρόνων. Ο σκοπός είναι ιδωμένος τη στιγμή που εμφανίζεται στο μυαλό του ομιλητή κι όχι τη στιγμή της πιθανής πραγματοποίησης του (συγχρονισμός κύριας   δευτερεύουσας). Λειτουργεί παρενθετικά.

ΔΙΚΑΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΠΙΡΡΗΜΑΤΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΙΚΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ

Μάθ.43 ut primum exsulem deinde hostem te viderem ( ώστε να σε δω πρώτα εξόριστο και έπειτα εχθρό). Είναι δευτερεύουσα επιρρηματική Συμπερασματική πρόταση που εισάγεται με το συμπερασματικό σύνδεσμο ut, γιατί είναι καταφατική, ενώ στην κύρια πρόταση υπάρχει o εμπρόθετος In hoc που ισοδυναμεί με In tale (δεικτική αντωνυμία) και προαναγγέλλει τη συμπερασματική. Εκφέρεται με Υποτακτική, γιατί το αποτέλεσμα θεωρείται υποκειμενική κατάσταση. Έχει χρόνο Παρατατικό (viderem), γιατί εξαρτάται από τον ιστορικό χρόνο (traxit-Παρακείμενος) και δηλώνει το σύγχρονο στο παρελθόν. Έχουμε ιδιόμορφη ακολουθία χρόνων. Το αποτέλεσμα είναι ιδωμένο τη στιγμή που εμφανίζεται στο μυαλό του ομιλητή κι όχι τη στιγμή της πιθανής πραγματοποίησης του(συγχρονισμός κύριας-δευτερεύουσας). Έχει θέση επιρρηματικού προσδιορισμού του αποτελέσματος στο traxit.

ΔΙΚΑΙΟΛΟΓΗΣΗ ΧΡΟΝΙΚΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ ΠΟΥ ΕΙΣΑΓΕΤΑΙ ΜΕ ΤΟΝ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ή ΔΙΗΓΗΜΑΤΙΚΟ ΣΥΝΔΕΣΜΟ cum

Μάθ.24 α. Cum P.Cornelius Nasica ad Ennium poetam venisset /β. eique ab ostio quaerenti Ennium ancilla dixisset eum domi non esse…►Είναι δευτερεύουσα επιρρηματική Χρονική πρόταση που εισάγεται με τον ιστορικό ή διηγηματικό σύνδεσμο cum, ο οποίος υπογραμμίζει τη βαθύτερη σχέση της δευτερεύουσας με την κύρια, μια σχέση αιτίου και αιτιατού ανάμεσά τους. Εκφέρεται με Υποτακτική, γιατί υπάρχει το υποκειμενικό στοιχείο. Έχει χρόνο Υπερσυντέλικο (venisset), γιατί εξαρτάται από τον ιστορικό χρόνο (sensit-Παρακείμενος) και δηλώνει το προτερόχρονο στο παρελθόν. Έχει θέση επιρρηματικού προσδιορισμού του χρόνου στο sensit.

eique ab ostio quaerenti Ennium ancilla dixisset eum domi non esse: όμοια με την προηγούμενη.

α. Paucis post diebus cum Ennius ad Nasicam venisset► προτερόχρονο/β. et eum a ianua quaereret…►σύγχρονο. Έχει θέση επιρρηματικού προσδιορισμού του χρόνου στο exclamavit.

-Ego cum te quaererem….►σύγχρονο. Έχει θέση επιρρηματικού προσδιορισμού του χρόνου στο credidi.

Μάθ.25 Cum omnes recentem esse dixissent… ►προτερόχρονο. Έχει θέση επιρρηματικού προσδιορισμού του χρόνου στο inquit.

Μάθ.27 Cum Accius ex urbe Roma Tarentum venisset… ►προτερόχρονο. Έχει θέση επιρρηματικού προσδιορισμού του χρόνου στο devertit.

Μάθ.29 Cum Octavianus post victoriam Actiacam Romam rediret►σύγχρονο. Έχει θέση επιρρηματικού προσδιορισμού του χρόνου στο occurrit.

Μάθ.31 Is cum aliquando castris abiret…►σύγχρονο. Έχει θέση επιρρηματικού προσδιορισμού του χρόνου στο edixit.

-cum in castra revertisset…►προτερόχρονο. Έχει θέση επιρρηματικού προσδιορισμού του χρόνου στο multavit.

Μάθ.34 Cum Africanus in Literno esset…►σύγχρονο. Έχει θέση επιρρηματικού προσδιορισμού του χρόνου στο venerunt.

-Cum ante vestibulum dona posuissent…►προτερόχρονο. Έχει θέση επιρρηματικού προσδιορισμού του χρόνου στο reverterunt.

Μάθ.36 cum ad eum magnum pondus auri publice missum attulissent…►προτερόχρονο. Έχει θέση επιρρηματικού προσδιορισμού του χρόνου στα solvit και dixit.

ΔΙΚΑΙΟΛΟΓΗΣΗ ΧΡΟΝΙΚΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ ΠΟΥ ΕΙΣΑΓΕΤΑΙ ΜΕ ΤΟΥΣ  ΣΥΝΔΕΣΜΟΥΣ ut,postquam

Μάθ.34 quod ut praedones animadverterunt…Είναι δευτερεύουσα επιρρηματική Χρονική πρόταση που εισάγεται με το χρονικό σύνδεσμο ut. Εκφέρεται με Οριστική, γιατί η πράξη μας ενδιαφέρει μόνο από χρονική άποψη. Έχει ιστορικό χρόνο  (animadverterunt-Παρακείμενος), γιατί αναφέρεται στο παρελθόν και δηλώνει το προτερόχρονο. Έχει θέση επιρρηματικού προσδιορισμού του χρόνου στο appropinquaverunt.

-Haec postquam domestici Scipioni rettulerunt… ►προτερόχρονο. Έχει θέση επιρρηματικού προσδιορισμού του χρόνου στο iussit reserari et intromitti.

ΔΙΚΑΙΟΛΟΓΗΣΗ ΧΡΟΝΙΚΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ ΠΟΥ ΕΙΣΑΓΕΤΑΙ ΜΕ ΤΟΝ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΟ ΣΥΝΔΕΣΜΟ cum

Μάθ.29 quotiescumque avis non respondebat… ► Είναι δευτερεύουσα επιρρηματική Χρονική πρόταση που εισάγεται με τον επαναληπτικό σύνδεσμο cum, για να δηλώσει ένα επαναλαμβανόμενο γεγονός. Εκφέρεται με Οριστική, γιατί η πράξη μας ενδιαφέρει μόνο από χρονική άποψη. Έχει ιστορικό χρόνο (respondebat-Παρατατικός), γιατί αναφέρεται στο παρελθόν και δηλώνει το σύγχρονο. Έχει θέση επιρρηματικού προσδιορισμού του χρόνου στο dicere. Εξαρτάται άμεσα από το dicere και έμμεσα από το solebat.

ΔΙΚΑΙΟΛΟΓΗΣΗ ΧΡΟΝΙΚΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ ΠΟΥ ΕΙΣΑΓΕΤΑΙ ΜΕ ΤΟΝ ΑΠΛΟ ΧΡΟΝΙΚΟ ΣΥΝΔΕΣΜΟ cum

Μάθ.43 cum in conspectu Roma fuit…Είναι δευτερεύουσα επιρρηματική Χρονική πρόταση που εισάγεται με τον απλό χρονικό σύνδεσμο cum. Εκφέρεται με Οριστική, γιατί η πράξη μας ενδιαφέρει μόνο από χρονική άποψη. Έχει ιστορικό χρόνο (fuit-Παρακείμενος), γιατί αναφέρεται στο παρελθόν και δηλώνει το προτερόχρονο. Έχει θέση επιρρηματικού προσδιορισμού του χρόνου στο succurrit.

Μάθ.44 cum iam neutris gratiam referre poteram… ►σύγχρονο. Έχει Οριστική, γιατί λειτουργεί ανεξάρτητα από τον Πλάγιο λόγο. Έχει θέση επιρρηματικού προσδιορισμού του χρόνου στο intellexi.

ΔΙΚΑΙΟΛΟΓΗΣΗ ΧΡΟΝΙΚΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ ΠΟΥ ΕΙΣΑΓΕΤΑΙ ΜΕ ΤΟΝ  ΣΥΝΔΕΣΜΟ dum

Μάθ.38 -dum more prisco omen nuptiale petit filiae sororis…►β΄περίπτωση Είναι δευτερεύουσα επιρρηματική Χρονική πρόταση που εισάγεται με το χρονικό σύνδεσμο dum. Εκφέρεται με Οριστική, γιατί η πράξη μας ενδιαφέρει μόνο από χρονική άποψη. Έχει ιστορικό χρόνο (petit-ιστορικός Ενεστώτας), γιατί αναφέρεται στο παρελθόν. Δηλώνει το σύγχρονο και συγκεκριμένα συνεχιζόμενη πράξη στη διάρκεια της οποίας συμβαίνει μια άλλη πράξη. Έχει θέση επιρρηματικού προσδιορισμού του χρόνου στο fecit.

-dum aliqua vox congruens proposito audiretur… ►γ΄περίπτωση Είναι δευτερεύουσα επιρρηματική Χρονική πρόταση που εισάγεται με το χρονικό σύνδεσμο dum. Εκφέρεται με Υποτακτική, γιατί η πράξη παρουσιάζεται ως επιδίωξη. Έχει ιστορικό χρόνο (audiretur-Παρατατικός), γιατί εξαρτάται από τους ιστορικούς χρόνους (persedebat et expectabat-Παρατατικός) και δηλώνει υστερόχρονο. Έχει θέση επιρρηματικού προσδιορισμού του χρόνου στα persedebat et expectabat.

- dum vixit…►α΄περίπτωση Είναι δευτερεύουσα επιρρηματική Χρονική πρόταση που εισάγεται με το χρονικό σύνδεσμο dum. Εκφέρεται με Οριστική, γιατί η πράξη μας ενδιαφέρει μόνο από χρονική άποψη. Έχει ιστορικό χρόνο (vixit-Παρακείμενος), γιατί αναφέρεται στο παρελθόν, δηλώνει το σύγχρονο και συγκεκριμένα παράλληλη διάρκεια. Έχει θέση επιρρηματικού προσδιορισμού του χρόνου στο amavit.

ΔΙΚΑΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΝΑΝΤΙΩΜΑΤΙΚΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ ΠΟΥ ΕΙΣΑΓΕΤΑΙ ΜΕ ΤΟ  ΣΥΝΔΕΣΜΟ etsi

Μάθ.24 etsi domi erat (αν και ήταν στο σπίτι). Είναι δευτερεύουσα επιρρηματική Εναντιωματική πρόταση που εισάγεται με τον εναντιωματικό σύνδεσμο etsi. Εκφέρεται με Οριστική, για να δηλώσει μια πραγματική κατάσταση παρά την οποία ισχύει το περιεχόμενο της κύριας. Έχει ιστορικό χρόνο (erat -Παρατατικό), γιατί αναφέρεται στο παρελθόν. Έχει θέση επιρρηματικού προσδιορισμού της εναντίωσης στο non esse. Εξαρτάται άμεσα από το non esse και έμμεσα από το exclamavit.   

Μάθ. 43 Quamvis infesto et minaci animo perveneras..(αν και είχες έρθει με εχθρική και απειλητική διάθεση). Έχει θέση επιρρηματικού προσδιορισμού της εναντίωσης στο non succurrit. Ο σύνδεσμος Quamvis ισοδυναμεί με quamquam.

ΔΙΚΑΙΟΛΟΓΗΣΗ ΑΠΛΗΣ ΠΑΡΑΒΟΛΙΚΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ ΠΟΥ ΕΙΣΑΓΕΤΑΙ ΜΕ  ut, quanti

Μάθ. 27 ut dicis (όπως τα λες). Είναι δευτερεύουσα απλή Παραβολική πρόταση που εισάγεται με τον παραβολικό σύνδεσμο ut, ενώ στην κύρια πρόταση υπάρχει το επίρρημα ita που προαναγγέλλει τη δευτερεύουσα. Εκφέρεται με Οριστική, γιατί η σύγκριση αφορά δύο αντικειμενικές καταστάσεις. Έχει αρκτικό χρόνο (dicis -Ενεστώτα), γιατί αναφέρεται στο παρόν. Δηλώνει τρόπο και έχει θέση β΄όρου σύγκρισης με α΄όρο την κύρια πρόταση Ita est.

Μάθ. 29 quanti nullam adhuc emerat (όσο δεν είχε αγοράσει κανένα μέχρι τότε). Στην κύρια πρόταση υπάρχει η δεικτική αντωνυμία tanti που προαναγγέλλει τη δευτερεύουσα. Δηλώνει το ποσό και έχει θέση β΄όρου σύγκρισης με α΄όρο την κύρια πρόταση emitque avem tanti.

Μάθ. 44 ut fit plerumque (όπως συμβαίνει συνήθως). Εκφράζει τον τρόπο και έχει θέση β΄όρου σύγκρισης με α΄όρο την υποθετική πρόταση Quodsi forte ceciderunt.

ΔΙΚΑΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΠΙΡΡΗΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΦΟΡΙΚΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ

Μάθ. 42 qui aut ea non videant..(ώστε είτε δε βλέπουν αυτά)..

Είναι δευτερεύουσα Αναφορική Συμπερασματική πρόταση που εισάγεται με την αναφορική αντωνυμία qui και είναι αποφατική, εφόσον ακολουθεί non. Εκφέρεται με Υποτακτική, γιατί το αποτέλεσμα θεωρείται υποκειμενική κατάσταση. Έχει χρόνο Ενεστώτα (videant), γιατί εξαρτάται από τον αρκτικό χρόνο (sunt-Ενεστώτας) και δηλώνει το σύγχρονο στο παρόν. Έχουμε ιδιόμορφη ακολουθία χρόνων. Το αποτέλεσμα είναι ιδωμένο τη στιγμή που εμφανίζεται στο μυαλό του ομιλητή κι όχι τη στιγμή της πιθανής πραγματοποίησής του.  Προσδιορίζει τον όρο Nonnulli και έχει θέση επιρρηματικού προσδιορισμού του αποτελέσματος στο sunt.

-aut ea dissimulent. Σύγχρονο στο παρόν. Προσδιορίζει τον όρο Nonnulli και έχει θέση επιρρηματικού προσδιορισμού του αποτελέσματος στο sunt.

-qui non videat coniurationem esse factam. Στην κύρια υπάρχει το tam που προαναγγέλλει τη δευτερεύουσα. Σύγχρονο στο παρόν. Προσδιορίζει το πρώτο neminem και έχει θέση επιρρηματικού προσδιορισμού του αποτελέσματος στο fore. Εξαρτάται άμεσα από το fore και έμμεσα από το intellego.

-qui non fateatur. Στην κύρια υπάρχει το tam που προαναγγέλλει τη δευτερεύουσα. Σύγχρονο στο παρόν. Προσδιορίζει το δεύτερο neminem και έχει θέση επιρρηματικού προσδιορισμού του αποτελέσματος στο εννοούμενο fore. Εξαρτάται άμεσα από το fore και έμμεσα από το intellego.

ΔΙΚΑΙΟΛΟΓΗΣΗ ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΦΟΡΙΚΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ

Μάθ. 44 quod Tarquinium dixisse ferunt exulantem (το οποίο λένε ότι είπε ο Ταρκύνιος, όταν ήταν εξόριστος)►κατηγορούμενο στο Ηoc από το συνδετικό est.

ΔΙΚΑΙΟΛΟΓΗΣΗ ΑΝΑΦΟΡΙΚΗΣ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΤΙΚΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ

Μάθ. 42 quae imminent (που πλησιάζουν)

Είναι δευτερεύουσα Αναφορική προσδιοριστική πρόταση στον όρο ea. Εισάγεται με την αναφορική αντωνυμία quae. Εκφέρεται με Οριστική, για να δηλώσει το πραγματικό. Έχει αρκτικό χρόνο (imminent-Ενεστώτας), γιατί αναφέρεται στο παρόν.

Μάθ. 21 pro quo immensam pecuniam acceperunt: προσδιοριστική  στο Capitolium. Εισάγεται με εμπρόθετη αναφορική αντωνυμία.

-qui diu .... in exiliο fuerat .... divisam:   προσδιοριστική στο Camillus.

-unde tamen rogatus reversus est: προσδιοριστική στο exilium. Εισάγεται με το αναφορικό επίρρημα ubi.

Μάθ. 25 quae nimia vobis est: προσδιοριστική στο fiduciam.

Μάθ. 27 ubi Pacuvius .... recesserat:   προσδιοριστική στο Tarentum. Εισάγεται με το αναφορικό επίρρημα ubi.

-qui multo minor natu erat: προσδιοριστική στο Accius.
-cui «Atreus» nomen est:   προσδιοριστική στο tragoediam.

-quae scripsisset(όσα είχε γράψει): προσδιοριστική στο εννοούμενο ea. Εκφέρεται με Υποτακτική, λόγω πλαγίου λόγου, ιστορικού χρόνου (scripsisset-Υπερσυντέλικος), γιατί εξαρτάται από το απαρέμφατο esse το οποίο θεωρείται ιστορικού χρόνου, γιατί εξαρτάται από τον ιστορικό χρόνο dixit. Δηλώνει το προτερόχρονο στο παρελθόν.

-quae deinceps scribam:προσδιοριστική στο εννοούμενο ea.

-quod in pomis est:   προσδιοριστική στο idem.

-quae dura et acerba nascuntur: προσδιοριστική στο εννοούμενο ea.

-quae gignuntur statim vieta et mollia: προσδιοριστική στο εννοούμενο ea.

Μάθ. 31cuius opera hostes fugati erant:   προσδιοριστική  στο adulescentem.

Μάθ. 34 quae homines .... solent:   προσδιοριστική στο dona.

Μάθ. 38 quam Metellus multum amavit:   προσδιοριστική στο Caecilia.