Σύμπτυξη δευτερεύουσας σε μετοχή

1.           Διαγραφή του συνδέσμου (αν η πρόταση είναι δευτερεύουσα).

2.           Χρόνος της μετοχής: επιλέγεται ανάλογα με το χρόνο του ρήματος.

3.           Γένος, αριθμός μετοχής: επιλέγεται ανάλογα με το υποκείμενο της μετοχής. Για να εντοπιστεί το υποκείμε­νο της μετοχής μεταφράζουμε εκ νέου σύμφωνα με το χρόνο της μετοχής που θα σχηματίσουμε: ενεργη­τικά, αν πρόκειται για μετοχή ενεστώτα/μέλλοντα, παθητικά αν πρόκειται για μετοχή παρακειμένου και ενεργητικά αν πρόκειται για μετοχές παρακειμένου αποθετικών/ημιαποθετικών ρημάτων.

4.           Πτώση μετοχής: α) αν το υποκείμενο της μετοχής ταυτίζεται με αυτό του ρήματος, τότε η μετοχή τίθεται σε ονομαστική (συνημμένη στο υποκείμενο), β) αν το υποκείμενο της μετοχής ταυτίζεται με το αντικείμενο του ρήματος, τότε η μετοχή τίθεται στην πτώση του αντικειμένου {αιτιατική ή δοτική} (συνημμένη στο αντικεί­μενο), γ) αν το υποκείμενο της μετοχής δε σχετίζεται με τους κύριους όρους της πρότασης, τότε τίθεται σε πτώση αφαιρετική (αφαιρετική απόλυτη).

5.           Η μετοχή τίθεται στην ίδια πτώση με το υποκείμενό της.

6.           α) οι βουλητικές, ενδοιαστικές προτάσεις, προτάσεις του quominus, quin μετατρέπονται σε τελικό απαρέμ­φατο, β) οι τελικές, συμπερασματικές προτάσεις μετατρέπονται σε απαρέμφατο του σκοπού.

Παραδείγματα

Μάθ. 21: Nam Pisaurum dicitur, quod illic aurum pensatum est.

Μετοχή παρακειμένου, υποκείμενο:aurum, αφαιρετική απόλυτη μετοχή.

Nam Pisaurum dicitur illic auro pensato.

Μάθ. 23: cum lacrimae suae ... vincerent prorumperentque, egrediebatur.

Μετοχή ενεστώτα, υποκείμενο:lacrimae, αφαιρετική απόλυτη μετοχή.

Μάθ. 24: Paucis post diebus cum Ennius Nasicam a ianua quaereret, exclamavit Nasica se domi non esse.

Μετοχή ενεστώτα, υποκείμενο: Ennius, αφαιρετική απόλυτη μετοχή.

-Ego cum te quaererem, ancillae tuae credidi te domi non esse.

Μετοχή ενεστώτα, υποκείμενο: ego, μετοχή συνημμένη στο υποκείμενο.

Μάθ. 27: Quae dura et acerba nascuntur, (ea) post fiunt mitia et iucunda.

Μετοχή ενεστώτα, υποκείμενο: (ea), μετοχή συνημμένη στο υποκείμενο.

Μάθ. 29: Quotiescumque avis non respondebat, sutor dicere solebat. Μετοχή ενεστώτα, υποκείμενο: avis, αφαιρετική απόλυτη μετοχή.

- Cum Octavianus post victoriam Actiacam  Romam rediret, homo quidam ei occurrit corvum tenens.

Μετοχή ενεστώτα, υποκείμενο: Octavianus, μετοχή συνημμένη στο αντικείμενο (δοτική).

Μάθ. 31: Is cum aliquando castris abiret, edixit...

Μετοχή ενεστώτα, υποκείμενο: is, μετοχή συνημμένη στο υποκείμενο.

- Sed consul, cum in castra revertisset, adulescentem,..., morte multavit.

Μετοχή παρακειμένου, υποκείμενο: consul, μετοχή συνημμένη στο υποκείμενο.

Μάθ. 34: Quod (= id) ut praedones animadverterunt, abiectis armis ianuae appropinquaeverunt.

Μετοχή παρακειμένου, υποκείμενο: quod (=id), αφαιρετική απόλυτη μετοχή.

-Haec postquam domestici Scipioni rettulerunt, is fores reserari iussit.

Μετοχή παρακειμένου, υποκείμενο: haec, αφαιρετική απόλυτη χρονική μετοχή.

-Cum ante vestibulum dona posuissent,  ..., domum reverterunt.

Μετοχή παρακειμένου, υποκείμενο: praedones, αφαιρετική απόλυτη χρονική μετοχή.

Μάθ. 36: cum ad eum magnum pondus auri... (Samnites) attulissent, ..., vultum risu solvit.

Μετοχή παρακειμένου, υποκείμενο: Samnites, αφαιρετική απόλυτη χρονική μετοχή.

Μάθ. 38: Caecilia, uxor Metelli, dum more prisco omen nuptiale petit filiae sororis, ipsa fecit omen.

Μετοχή ενεστώτα, υποκείμενο: Caecilia, μετοχή συνημμένη στο υποκείμενο.

-Nam mortua est Caecilia, quam Metellus multum amavit.

Μετοχή παρακειμένου, υποκείμενο: Caecilia, μετοχή συνημμένη στο υποκείμενο.

- Nam mortua est Caecilia, quam Metellus, dum vixit, multum amavit.

Μετοχή ενεστώτα, υποκείμενο: Caecilia, μετοχή συνημμένη στο αντικείμενο.

Nam mortua est Caecilia, quam Metellus viventem multum amavit.

Μάθ. 43: Ergo nisi (te) peperissem, Roma non oppugnaretur.

Μετοχή παρακειμένου, υποκείμενο: tu, αφαιρετική απόλυτη μετοχή.

-at contra hos, si pergis, aut immatura mors aut longa servitus manet.

Μετοχή ενεστώτα, υποκείμενο: tu, αφαιρετική απόλυτη μετοχή.